درباره شهر مشهد
چاپ
 
مشهد
مشهد شهری در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است. این شهر با ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ میلیون نفر جمعیت، دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است. وجود حرم مطهر امام رضا علیه السلام ، هشتمین امام شیعیان، در مشهد ، سالانه بیش از 25 میلیون زائر را به این استان فرا می‌خواند.

تاریخچهحوضهٔ رودخانهٔ کشف‌رود که شهر مشهد در آن قرار دارد، به خاطر شرایط مناسب طبیعی، از پیش از اسلام به عنوان یکی از مناطق مورد توجه برای سکونت در خراسان به حساب می‌آمد. این منطقه ابتدا مسکن اقوام غیرآریائی بود. در نزدیکی شهر فعلی مشهد شهری بنام توس وجود داشته‌است. در اسطوره‌‌های ایرانی بنای اصلی شهر توس را به جمشید و تجدید بنای آن را به توس، پهلوان و سپهسالار ایرانی نسبت می‌دهند. توس در زمان خلافت عثمان به‌طور کامل توسط اعراب فتح شد. در دورهٔ اسلامی این منطقه بخشی از ولایت توس به مرکزیت شهر تابران بود که آبادی‌های سناباد و نوقان که بخشی از مشهد کنونی هستند را نیز در بر می‌گرفت.
در دوران حکومت هارون عباسی، حمید بن قحطبه طائی والی خراسان بود که کاخی در باغی واقع در ۱٫۵ کیلومتری سناباد داشت. در بهار سال ۱۹۳ هجری قمری، هارون که برای سرکوب شورشی عازم سمرقند بود، در نوقان بیمار شد و بنا به وصیتش او را در آن باغ دفن کردند. چند سال بعد در دوران خلافت مامون، در ۲۰۲ هجری قمری، امام رضا که پس از یک سال اقامت در مرو عازم بغداد بود، در منزل امیر سناباد مسموم شد و مامون پیکر او را نزدیک قبر هارون به خاک سپرد. از آن پس آن نقطه «مشهد الرضا» به معنی «محل شهادت رضا» و به اختصار مشهد نام گرفت.
پس از حملهٔ مغولان مردم شهر ویران‌شدهٔ توس به مشهد مهاجرت کردند و شهر توسعه پیدا کرد. مشهد در زمان حکومت نادرشاه افشار به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد.
 
جغرافیاشهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی با ۲۰۴ کیلومتر مربع مساحت، در شمال شرق ایران و در طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۶۰ درجه و ۳۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۸ دقیقه و در حوضه آبریز کشف رود، بین رشته کوه‌های بینالود و هزار مسجد واقع است. ارتفاع شهر از سطح دریا ۹۸۵ متر و فاصله آن از تهران ۹۶۶ کیلومتر است.
 
جمعیت
شهر مشهد، در سدهٔ اخیر از رشد جمعیت بالایی برخوردار بوده‌است. در نخستین سرشماری رسمی ایران که در سال ۱۳۳۵ انجام گرفت، این شهر، با ۲۴۱٬۹۸۹ نفر جمعیت پس از شهرهای تهران، تبریز و اصفهان، چهارمین شهر پرجمعیت ایران بود. در سرشماری بعدی و در سال ۱۳۴۵، این شهر پس از تهران و اصفهان، جایگاه سوم را در بین شهرهای ایران داشت. در سرشماری سال ۱۳۵۵، مشهد، پس از تهران، دومین شهر پرجمعیت ایران بود و تا آخرین سرشماری در سال ۱۳۸۵، همین جایگاه را داشته‌است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر مشهد در این سال، بالغ بر ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ نفر بوده‌است.

گردشگریپیشینهٔ بیشتر آثار تاریخی در این شهر به پس از قرن ۸ هجری می‌رسد. از آن‌جمله می‌توان به مسجد گوهرشاد، میل اخنگان، مسجد هفتاد و دو تن، گنبد خشتی و مصلی طرق اشاره کرد. از شهر تاریخی توس بناهایی مانند گنبد هارونیه برجا مانده‌است. بازه هور نیز از قدیمی‌ترین بناهای موجود در محدودهٔ شهر است که زمان ساخته‌شدنش را قرن سوم میلادی تخمین می‌زنند. آرامگاه افرادی چون نادرشاه و فردوسی و نیز مدارسی چون عباسقلی خان از دیگر آثار تاریخی موجود در شهر است.
ییلاقات اطراف مشهد، به خصوص شاندیز و طرقبه، زشک، نغندر، جاغرق،ییلاق ابرده٬ اخلمه٬ کوهسنگی، پارک جنگلی وکیل‌آباد و بوستان ملت و آبشار اخلمد از جملهٔ مکان‌های تفریحی مورد توجه گردشگران هستند.

صنایعصنایع غذایی، نساجی، شیمیایی و کانی غیرفلزی و صنایع قطعه سازی٬ فولاد و کشاورزی از عمده‌ترین صنایع مشهد محسوب می‌شوند.مشهد دومین قطب تولید خودرو در ایران می‌باشد.

مراکز تجاریاز مراکز بزرگ تجاری این شهر می‌توان به زیست‌خاور، الماس شرق، پروما، تابان، کیان و بازار رضا اشاره کرد.
به دلیل وجود جاذبه‌های فراوان تاریخی-مذهبی و فرهنگی در مشهد، درحال حاضر نیمی از هتل‌ها و هتل‌آپارتمان‌های ایران در شهر مشهد قرار دارند.[نیازمند منبع]نمایشگاه بین‌اللملی مشهد امروزه به‌عنوان بزرگترین وفعالترین نمایشگاه بین‌المللی تجاری در ایران بعد از نمایشگاه بین‌المللی تجاری تهران فعالیت می‌کند. مشهد بعلت هم‌جواری با کشورهای آسیای میانه و موقعیت صنعتی سالانه میزبان ده‌ها نمایشگاه بین‌المللی است. در حال حاضر مدیریت سایت رسمی نمایشگاه‌های ایران بعهده نمایشگاه مشهد می‌باشد.

نشریاتنشریات مهم مشهد عبارت‌اند از روزنامه خراسان و روزنامه قدس که در سطح کشوری منتشر می‌شوند، و هفته‌نامهٔ شهرآرا که مخصوص شهر مشهد است.

سینماهاسینماهای فعال شهر به ترتیب تعداد تماشاگر هویزه، آفریقا، سیمرغ، قدس، بهمن، رسالت می‌باشند.

دانشگاه‌ها و نهادهای علمی
  • دانشگاه فردوسی مشهد
  • دانشگاه علوم پزشکی مشهد
  • دانشگاه خیام مشهد
  • دانشگاه خاوران
  • دانشگاه آزاد اسلامی مشهد
  • دانشگاه آزاد اسلامی مشهد - دانشکده فنی سما
  • دانشگاه پیام‌نور مشهد
  • موسسه آموزش عالی سجاد مشهد
  • موسسه آموزش عالی بهار
  • موسسه آموزش عالی توس مشهد
  • دانشکده فنی شهید منتظری
  • ‌دانشگاه امام رضا(ع)
  • مدرسه علمیه آیت‌الله‌العظمی خویی

 
مشاهیر
  • آیت‌الله سید علی سیستانی
  • آیت‌الله سید حسن طباطبایی قمی
  • آیت‌الله سید علی خامنه‌ای
  • آیت‌الله میلانی
  • آیت‌الله خزعلی
  • آیت‌الله علی فلسفی
  • آیت‌الله حسین وحید خراسانی
  • آیت‌الله مروارید
  • آیت‌الله حسین نخودکی
  • آیت‌الله مومن
  • ملک الشعراء بهار
  • مهدی اخوان ثالث
  • عماد خراسانی
  • محمدرضا شجریان
  • حشمت مهاجرانی
  • داریوش ارجمند
  • انوشه انصاری
  • غلامحسین یوسفی
  • خداداد عزیزی
  • محمد علی انصاری
  • شیخ محمود حلبی
  • حسین ملک
  • رضاکیانیان
  • محبوبه بیات
  • محسن نامجو
  • رضا عطاران
  • حامد بهداد
  • امیر رضا خادم
  • رسول خادم
  • سید محمد حسین حسینی طهرانی  

http://fa.wikipedia.org منبع دانشنامه آزاد ویکی پدیا

 

 

گنبد و مناره ها 
 

صحن های حرم مطهر
 
 

روضه منوره حضرت رضا(ع)