هتل صادقیه مشهد    هتل صابر مشهد    دهکده تندرستی تنکابن باشگاه مشتریان نقشه سایت    ورود کاربران    ارتباط با ما
گردشگری در ایران
نگاهی به صنعت گردشگری در کشور
مقدمه:
صنعت گردشگری در آغاز هزاره سوم به یکی از پردرآمدترین صنایع جهان تبدیل شده است. منافع مستقیم و غیرمستقیم توسعه این صنعت توانسته است موجبات رشد اقتصادی و همچنین اشتغال میلیون‏ها نفر را در سراسر جهان فراهم آورد. منافع اقتصادی تنها بخشی از پیامدهای مثبت گسترش این صنعت محسوب می شود. به عنوان مثال در بعد فرهنگی کمترین تاثیر توسعه گردشگری کمک به درک متقابل و آگاهی از توانمندی‏ها و دستاوردهای ملل دیگر به منظور کسب بهترین خصایص انسانی و تمدنی بشر امروز است. در طول شش دهه گذشته صنعت گردشگری توانسته است علاوه بر گستردگی قابل توجه، به رشد بالایی نیز نسبت به دیگر بخش‏های اقتصادی دست یابد. تعداد گردشگران ورودی از 25 میلیون نفر در سال 1950 به 277 میلیون نفر در سال 1980، 438 میلیون نفر در سال 1990، 681 میلیون نفر در سال 2000 و 880 میلیون نفر در سال 2009 افزایش یافته است و انتظارمی رود این تعداد در سال 2020 به 6/1 میلیارد نفر برسد.1 با وجود کاهش تعداد گردشگران ورودی در سال 2009 به علت وقوع بحران اقتصادی، نرخ رشد متوسط تعداد گردشگران از سال 2000 تا پایان سال مذکور معادل 3 درصد بوده است. در این میان سهم کشورهای در حال توسعه و کشورهای نوظهور از تعداد گردشگران ورودی از 32 درصد در سال 1990 به 47 درصد در سال 2009 افزایش یافته است که این امر خود بیانگر ظهور مقاصد گردشگری جدید در سطح جهان و توسعه صنعت گردشگری در این دسته از کشورها است. این در حالی است که سهم ایران از توسعه گردشگری در مقایسه با سایر کشورهای مشابه چندان مطلوب به نظر نمی رسد به گونه ای که بر اساس آخرین گزارش شورای جهانی سفر و گردشگری 2 (WTTC) پیش بینی می شود که در طول دهه آینده صنعت گردشگری ایران از نظر شاخص‏های رشد ارزش افزوده، سهم از تولید ناخالص داخلی، نسبت اشتغال، نسبت سرمایه گذاری و نسبت صادرات با کاهش مواجه گردد. در حالی که پیش بینی می شود که در همین فاصله زمانی شاخص‏های مذکور در منطقه خاورمیانه رو به بهبود باشند. با این وصف مشاهده می شود که رقابت بین المللی برای جذب گردشگران خارجی در طول دهه آینده بسیار بیشتر از گذشته خواهد بود و فقدان یک راهبرد عملی در این زمینه چیزی جز تضعیف صنعت گردشگری و عدم استفاده از فرصت‏های بالقوه ای که در این صنعت وجود دارد، در پی نخواهد داشت. بر این اساس مرکز تحقیقات و بررسی‏های اقتصادی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران با درک اهمیت موضوع و به منظور بررسی وضعیت گردشگری و شناسایی چالش‏های پیش روی توسعه این صنعت درآمدزا اقدام به طرح نظرسنجی از هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در این زمینه نموده است که نتایج آن در ادامه خواهد آمد.

الف: ارزیابی میزان قابلیت درآمدزایی صنعت گردشگری
همان طوری که اشاره شد صنعت گردشگری از توانایی‏ها و قابلیت‏های زیادی برای توسعه اشتغال و ایجاد ارزش افزوده برخوردار است. صنعت گردشگری به واسطه ارتباط زیادی که با دیگر فعالیت‏های اقتصادی دارد، می تواند منافع قابل توجهی را برای کل اقتصاد فراهم آورد. فعالیت‏های مربوط به حمل و نقل، هتلداری، صنایع دستی و رستوران‏ها از جمله مواردی هستند که با توسعه صنعت گردشگری (چه از بعد جذب گردشگران خارجی و چه از بعد افزایش سفرهای گردشگران داخلی) از رونق نسبی خوبی برخوردار خواهند شد. از طرف دیگر مطالعات انجام شده نشان داده‌اند قدرت درآمدزایی صنعت گردشگری برای عوامل تولید در ایران پس از صنایع فلزات اساسی در رتبه دوم قرار دارد. به این ترتیب اثرات رونق سرمایه گذاری در صنعت گردشگری هم در بعد سودآوری طرح‏های سرمایه گذاری و هم در بعد اقتصاد ملی قابل تعریف است. قدرت درآمدزایی این صنعت در مقایسه با سایر صنایع قابل توجه است و همین امر ضرورت توجه به تدوین سیاست های مناسب در زمینه گردشگری را نمایان می سازد. در بعد سودآوری طرح‏های سرمایه گذاری صنعت گردشگری، مطالعات انجام شده نشان از سودآوری نسبتاً بالای این گونه طرح‏ها دارد. این امر می‌تواند نشان‌دهنده اهمیت توسعه این صنعت برای صاحبان عوامل تولید از جمله صاحبان سرمایه و کار باشد. از لحاظ بخشی، بیشترین سهم از درآمد ایجاد شده در اثر توسعه صنعت گردشگری به ترتیب نصیب هتل‌ها، رستوران‌ها، صنایع پوشاک و چرم و کشاورزی خواهد شد. از لحاظ سهم عوامل تولید از درآمد حاصل از توسعه گردشگری (در فعالیت هتل و رستوران) به ترتیب 47 درصد مربوط به سود سرمایه و حدود 14 درصد مربوط به نیروی انسانی است. این شاخص‌ها به خوبی گویای مزیت صنعت گردشگری کشور برای سرمایه‌گذاری است .  در بعد اقتصاد ملی تنوع فعالیت‌های مربوط به صنعت گردشگری باعث شده است تا رونق این بخش، اثرهای اقتصادی بالا‌یی را برای اقتصاد کشور در مقایسه با سایر بخش‌های اقتصادی ایجاد کند. اهمیت این امر از نظر ضریب فزاینده تولید در صنعت مذکور قابل بررسی است. محاسبات انجام شده نشان داده‌اند که ضریب فزاینده تولید در صنعت جهانگردی ایران معادل 6/1 بوده و پس از صنایع غذایی (با ضریب 16/2) و ساختمان (با ضریب 72/1) در رتبه سوم در بین تمام بخش‌های اقتصاد ایران قرار دارد4 که نشان دهنده قابلیت بالا‌ی صنعت یاد شده برای ایجاد رونق اقتصادی در کشور است . اهمیت این امر طی سئوالی از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن مورد پرسش قرار گرفت. نتایج این پرسش بیانگر این است که 6/81 درصد از پاسخ هندگان بر درآمدزایی بالای این صنعت تاکید کرده اند (2/59 درصد خیلی زیاد و 4/22 درصد زیاد). لذا بر مبنای مطالب ذکر شده باید گفت که به منظور بهره برداری از منافع مستقیم و غیرمستقیم صنعت گردشگری و تحقق درآمدزایی بالای آن لازم است که این صنعت بیش از هر زمان دیگری مورد توجه سیاستگذاران قرار گیرد. لازم به ذکر است که سهم ارزش افزوده اقتصاد گردشگری6 ایران از کل ارزش افزوده در سال 2010 برابر 4/8 درصد بوده است که در مقایسه با منطقه خاورمیانه (1/10 درصد) در سطح پایین تری قرار دارد. بنابراین با توجه به ظهور مناطق گردشگری دیگر در سایر نقاط جهان دستیابی به اهداف درآمدی سند چشم انداز توسعه بخش میراث فرهنگی و گردشگری ایران (1384 تا 1404) مستلزم سرمایه گذاری بیشتری در این زمینه است.

ب: ارزیابی میزان قابلیت اشتغال زایی صنعت گردشگری
صنعت گردشگری علاوه بر درآمدزایی بالا از توانایی اشتغال آفرینی خوبی هم برخوردار است. نتایج مطالعات انجام شده نشان داده‌اند توسعه این صنعت نقش مؤثری در کاهش بیکاری و همچنین بهبود توزیع درآمد و افزایش درآمدهای دولت از طریق مالیات‏های غیرمستقیم دارد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در شرایط کنونی معضل اشتغال به یکی از دغدغه‏های اصلی سیاستگذاران اقتصادی تبدیل شده است و توسعه صنعت گردشگری می تواند به سهم خود در رفع این مشکل اثرگذار باشد.  بر اساس گزارش شورای جهانی سفر و گردشگری در سال 2010 تعداد 9/81 میلیون نفر (8/2 درصد از کل شاغلین) به طور مستقیم در صنعت گردشگری و 7/235 میلیون نفر (1/8 درصد از کل شاغلین) در اقتصاد گردشگری به طور مستقیم و غیرمستقیم مشغول به فعالیت بوده اند.7 بنا بر پیش بینی‏های گزارش مذکور اعداد فوق برای ایران به ترتیب 594 هزار نفر (7/2 درصد از کل شاغلین) و 6/1 میلیون نفر (4/7 درصد از کل شاغلین) ذکر شده اند. به این ترتیب ملاحظه می شود که از حیث اشتغال آفرینی غیرمستقیم توسعه گردشگری، ایران پایین تر از متوسط جهانی قرار داشته که این امر نشان دهنده ظرفیت‏های بالقوه ای است که در این بخش از اقتصاد ایران وجود دارد. به هر حال پیش بینی می شود که در سال 2020 تقریباً از هر 11 نفر، یک نفر به شکل مستقیم یا غیرمستقیم در اقتصاد سفر و گردشگری مشغول به کار باشد که این امر نشان دهنده ظرفیت بالای این صنعت برای اشتغال زایی است. اهمیت صنعت سفر و گردشگری از حیث اشتغال زایی در سئوالی از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران مورد پرسش قرار گرفت که نتایج آن نشان می دهد که 6/79 درصد از پاسخ دهندگان قابلیت اشتغال زایی این صنعت را زیاد و خیلی زیاد (9/44 درصد خیلی زیاد و 7/34 درصد زیاد) ارزیابی کرده اند.

ج: میزان توجه دولتمردان به صنعت گردشگری
با توجه به مجموعه مطالبی که در مورد اهمیت صنعت گردشگری گفته شد جای هیچ گونه تردیدی در مورد لزوم توجه بیش از پیش دولتمردان به این صنعت و اتخاذ سیاست‏های لازم برای توسعه آن باقی نمی ماند. یکی از معضلاتی که بخش سفر و گردشگری با آن روبه رو است فقدان برنامه راهبردی در این صنعت و اغلب نوعی سردرگمی در این زمینه است. به گونه ای که هنوز هدف از توسعه گردشگری برای سیاستگذاران مشخص نیست و بین بهره برداری از منافع اقتصادی آن یا سایر اهداف، مرز مشخصی ترسیم نشده است. مخصوصاً اینکه سابقه نگرش به جهانگردان خارجی به عنوان جاسوس، افراد خوش گذران، عوامل تهاجم فرهنگی و ... که در بین برخی از سیاستگذاران وجود داشته است خود به عقب ماندگی گردشگری در ایران دامن زده است. جاذبه‌های تاریخی، باستانی و طبیعی ایران نسبت به کشورهایی مانند امارات متحده عربی و ترکیه که در حال حاضر به عنوان کشورهای توریستی شناخته شده اند بسیار بیشتر است. اما جاذبه‌های گردشگری تنها یکی از معیارهای ورود گردشگر به یک کشور است و تبلیغات، تسهیلات و سیاست‌های کلی در یک کشور هر کدام می‌توانند سهم عمده‌ای در جذب گردشگر داشته باشند. اطلاعات موجود بیانگر این مهم است که حدود 25 دستگاه دولتی و عمومی به طور مستقیم و غیرمستقیم درگیر فعالیت‏های گردشگری بوده و در سرنوشت توسعه این صنعت دخیل هستند. از طرف دیگر برای راه اندازی یک بنگاه کوچک گردشگری، متقاضی سرمایه گذاری حداقل باید به 14 دستگاه مختلف مراجعه کند که اخذ مجوز و موافقت هر کدام از این دستگاه‏ها از مهم ترین معضلات برای بنگاه‏های خدمات گردشگری است. بنابراین می توان گفت که متولیان امر جهانگردی و سایر سازمان‏های دخیل در امر گردشگری باید با تعامل بیشتری نسبت به توسعه امر گردشگری اقدام کرده و با توجه به سیاست‏هایی که در برنامه‏های سوم و چهارم توسعه برای افزایش حضور بخش خصوصی در این عرصه در نظر گرفته شده بود، زمینه‏های مناسب تحقق این مهم را فراهم نمایند. در پرسشی از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران میزان توجه دولتمردان به گردشگری مورد ارزیابی قرار گرفت که نتایج حاصله نشان می دهد که و 5/75 درصد از پاسخ دهندگان میزان حمایت دولت از این صنعت را خیلی کم و کم (9/44 درصد خیلی کم و 6/30 درصد کم) ارزیابی کرده اند. به این ترتیب می توان گفت که مدیریت این صنعت نتوانسته است که قسمت اعظمی از انتظارات فعالان بخش خصوصی را در این زمینه برآورده نماید. موضوع کم توجهی به صنعت گردشگری نه تنها مورد تایید بسیاری از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران بوده است بلکه بسیاری از فعالان اقتصادی در زمینه تولید و تجارت که صاحبان کسب و کار محسوب می شوند نیز به این امر اذعان دارند. در نظرسنجی ای که اتاق بازرگانی ایران با همکاری مجمع جهانی اقتصاد در سال جاری و به منظور تهیه گزارش رقابت پذیری جهانی انجام داد و بیش از 1500 مدیر ارشد و مالکان بنگاه‏های اقتصادی در بخش‏های مختلف صنعت و معدن، خدمات و کشاورزی در این نظرسنجی شرکت کردند میزان در اولویت بودن توسعه صنعت سفر و گردشگری مورد پرسش قرار گرفت. در این نظرسنجی قریب 60 درصد از پاسخ دهندگان اذعان کرده اند که توسعه صنعت سفر و گردشگری در اولویت سیاستگذارن دولتی قرار ندارد. همچنین بنابر نتایج نظرسنجی فوق (نظرسنجی از مدیران ارشد بنگاه‏های اقتصادی) قریب به 45 درصد از پاسخ دهندگان معتقدند که تلاش‏های دولت در جهت تضمین توسعه پایدار بخش سفر و گردشگری در کشور از کارایی لازم برخوردار نیست و در توسعه این بخش کمتر توجهی به حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار می شود. بنابراین در این زمینه دولت و مخصوصاً سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری باید ضمن تدوین استراتژی بلندمدت بازار گردشگری در کشور و استفاده از نظرات مشورتی فعالان بخش خصوصی، توجه ویژه ای را به این بخش در ابعاد مختلف از جمله، فراهم سازی زمینه حضور سرمایه گذاران داخلی و خارجی، ایجاد نگرش مثبت در جامعه و دولت به این مقوله، ارتقاء فرهنگ گردشگری، حذف موانع موجود معطوف دارند.

د : کیفیت خدمات گردشگری
از بعد مدیریتی صنعت گردشگری و نقش آن در توسعه این صنعت که بگذریم، به اعتقاد بسیاری از فعالان این صنعت یکی از مسائل مهمی که می تواند وضعیت صنعت گردشگری را بهبود بخشد مسئله کیفیت خدمات گردشگری است که هم می تواند بر توسعه سفر و گردشگری داخلی و هم بر افزایش آمار گردشگران خارجی تاثیر بسزایی داشته باشد. امکانات ارتباطی، رفاهی، خدمات گردشگری و وجود نیروی انسانی متخصص از جمله زیرساخت‏ها مورد نیاز برای توسعه صنعت گردشگری است که متاسفانه پایین بودن خدمات گردشگری به خصوص خدمات هتلی و رستوران و عدم تدوین استاندار ملی یا کاربرد استانداردهای بین المللی در این زمینه باعث شده است که از این نظر وضعیت کشور جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با سایر کشورهای منطقه چندان مطلوب نباشد.
نتایج نظرسنجی از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در زمینه ارزیابی کیفیت هتل‏ها و امکانات پذیرایی از گردشگران در مقایسه با کشورهای منطقه نشان می دهد که 82 درصد از پاسخ دهندگان، کیفیت این زیرساخت‏ها در ایران را در مقایسه با کشورهای منطقه، بدتر و خیلی بدتر ارزیابی کرده اند (59 درصد بدتر و 23 درصد خیلی بدتر). این ارزیابی‏ها نشان می دهد که با همان هزینه ای که برای استفاده از خدمات اقامتی در ایران پرداخت می شود می توان خدمات بهتر و متنوع تری را در کشورهای منطقه دریافت نمود. اهمیت این مسئله شاید برای گردشگری داخلی از اهمیت بیشتری برخوردار باشد. به طوری که می توان با کاهش هزینه‏ها و افزایش کیفیت، گردشگری داخلی را توسعه بخشید.
به عبارت دیگر یا باید در قبال هزینه‏های پرداختی، میزان کیفیت خدمات ارائه شده را افزایش داد یا اینکه خدمات کنونی را با هزینه کمتری به مردم عرضه نمود. نتایج نظرسنجی در این خصوص نشان می دهد که کاهش هزینه‏های گردشگری داخلی که عمدتاً به هزینه‏های اقامتی و رستوران مربوط می شود در صدر مهم ترین عوامل موثر بر عدم توسعه صنعت گردشگری داخلی قرار دارد. پس از این عوامل می توان به مسئله بهبود نحوه اطلاع رسانی در مورد جاذبه‏های گردشگری اشاره نمود .  بنابراین اتخاذ سیاست‏هایی که بتوانند هزینه سفر و گردشگری داخلی را به نحو شایسته ای پایین آورند، به توسعه گردشگری داخلی کمک می نمایند. به بیان دیگر مسئله اصلی در توسعه سفرهای داخلی همان هزینه‏های سفر است که به طور یقین نقش قابل توجهی در توسعه گردشگری داخلی خواهد داشت. اگر چه کاهش هزینه‏های سفر و یا افزایش درآمد سرانه مردم ممکن است در کوتاه مدت امکان پذیر نباشد اما زمینه سازی و تشویق به استفاده از خدمات و امکانات اقامتی و پذیرایی در سفر به جای خودپذیرایی همراه با اصلاح کیفیت خدمات و ارتقاء نگرش مشتری محوری از طریق اتحادیه‏های صنفی و همچنین تشویق و فرهنگ سازی سفر در قالب تور به جای سفرهای انفرادی و بی برنامه و خودانگیخته می تواند به توسعه گردشگری داخلی کمک کند.

ه: ضعف اطلاع رسانی و تبلیغات در زمینه جذب گردشگر
همان طوری که گفته شد کشور ایران به دلیل برخورداری از شرایط متنوع آب و هوایی ، تاریخ و تمدن کهن، آثار باستانی، مناظر بدیع و چشم اندازها و سایر امتیازات فرهنگی و اجتماعی (سنت‏ها، آداب و رسوم جذاب، تمدن‏ها، عشایر و صنایع دستی) و همچنین موقعیت خاص جغرافیایی در قاره آسیا دارای جایگاه ویژه ای است که می تواند آن را به قطب بزرگی از صنعت جهانگردی بین المللی مبدل سازد. اما این عوامل به تنهایی نمی توانند موجب توسعه گردشگری کشور شوند، بلکه سیاست‏ها و برنامه‏هایی که در سطح کلان برای توسعه این صنعت طراحی شده است نیز نقش مهمی در جذب گردشگر خواهد داشت. به عنوان مثال در این زمینه می توان به اطلاع رسانی و تبلیغاتی در زمینه جذب گردشگر اشاره نمود.  تبلیغات و اطلاع رسانی در خصوص جاذبه‏های گردشگری یکی از مهم ترین عوامل موثر بر جذب گردشگر است که با وجود تبلیغات منفی ای که علیه جمهوری اسلامی برای مخدوش کردن چهره واقعی ایران در عرصه بین المللی صورت می گیرد اهمیت این مسئله دوچندان می شود. همکاری و تلاش سفیران و رایزنان فرهنگی در جهت معرفی درست فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی و تشویق گردشگران خارجی به سفر به ایران از جمله راهکارهایی است که در بلندمدت می تواند به ارتقاء جایگاه این صنعت در اقتصاد ایران کمک کند.  لازم به ذکر است که نگرش بسیاری از گردشگران خارجی پس از سفر به ایران تغییر می نماید، بنابراین سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری وظیفه مهمی در این حوزه بر عهده خواهد داشت و در این زمینه باید با تعاملی سازنده با دیگر دستگاه‏ها و بهره گیری از امکانات نهادها و سازمان‏های دیگر از جمله وزارت امور خارجه و شبکه‏های تلویزیونی جهانی چهره واقعی کشور را به خوبی در سطح بین المللی نشان دهد و اثرات تبلیغات منفی بر کشور را خنثی نماید.  نتایج نظرسنجی از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در خصوص فعالیت‏های صورت گرفته در حوزه تبلیغات و اطلاع رسانی در مورد معرفی جاذبه‏ها و امکانات گردشگری جمهوری اسلامی ایران نشان می دهد که قریب به 87 درصد از پاسخ دهندگان ارزیابی خوبی از عملکرد نهادهای مسئول در این زمینه نداشته اند . به واسطه اهمیت موضوع در اینجا خوب است که به نتایج حاصل از طرح نظرسنجی مجمع جهانی اقتصاد که نظرات بیش از 1500 فعال اقتصادی (مدیران ارشد بنگاه‏های اقتصادی در بخش‏های مختلف صنعت و معدن، خدمات و کشاورزی) را مورد بررسی قرار داده است نیز اشاره شود. در نظرسنجی مذکور که پیش از این هم به آن اشاره شد میزان اثربخشی فعالیت‏های بازاریابی و برندسازی در زمینه جذب گردشگران خارجی مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده قریب به 46 درصد از پاسخ دهندگان معتقدند که فعالیت‏های صورت گرفته در این زمینه از تاثیرگذاری خوبی برخوردار نبوده است. لذا با توجه به مجموع مطالب ذکر شده به نظر می رسد که موضوع فعالیت‏های بازاریابی و تبلیغات گردشگری در برون از مرزهای جمهوری اسلامی باید با جدیت بیشتر دنبال گردد.

و: عوامل تاثیرگذار بر جذب گردشگران خارجی
عوامل متعددی وجود دارند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر جذب گردشگران خارجی تاثیر گذار می باشند. کشور‏های پیش رو در صنعت گردشگری با شناسایی این عوامل و بهبود وضعیت آنها به طور پیوسته، سعی در جذب گردشگران خارجی بیشتر می نمایند. با توجه به پتانسیل بالای کشور در جذب گردشگران خارجی توجه به این عوامل از اهمیت خاصی بر خوردار است. در نظر سنجی انجام شده از هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران، از آن‏ها خواسته شد تا این عوامل را به ترتیب اولویت معرفی نمایند. از منظر شرکت کنندگان در این نظرسنجی، ساختار سیاسی کشور مهم ترین عامل تاثیر گذار بر جذب گردشگر خارجی تلقی می شود.

نتیجه گیری:
امروزه توسعه صنعت گردشگری به عنوان یک صنعت درآمدزا و دارای پتانسیل اشتغال آفرینی بالا از جایگاه قابل توجهی در سیاستگذاری های ملی برخوردار شده است. اهمیت این موضع در اظهارنظرهای کارشناسان داخلی و همچنین سیاست‏های اتخاذ شده در سند چشم انداز توسعه صنعت گردشگری به خوبی مشهود است. اما با این وصف، شواهد موجود، نتایج گزارش‏های بین المللی و همچنین نتایج حاصل از نظرسنجی صورت گرفته از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به خوبی بیانگر وجود کاستی‏هایی و موانعی است که برای سال‏های متمادی امکان رسیدن صنعت گردشگری ایران به جایگاه واقعی خود را با چالش مواجه کرده است. بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری جمهوری اسلامی ایران در سال 2010 از لحاظ درآمدهای ارزی حاصل از ورود گردشگران خارجی در بین 181 کشور مورد بررسی در رتبه 66 قرار داشته که پیش بینی می شود این رتبه در سال 2020 به 61 ارتقاء یابد. اما به هر حال این رتبه با توجه با قابلیت‏هایی که ایران در زمینه جذب گردشگر دارد (مخصوصاً اکوتوریسم و یا توسعه گردشگری سلامت) چندان مطلوب به نظر نمی رسد.
نتایج حاصل از نظرسنجی از اعضاء هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران نشان می دهد که علی رغم اینکه صنعت گردشگری از قابلیت‏هایی زیادی در زمینه ایجاد ارزش افزوده و اشتغال دارد، اما این صنعت از جایگاه مناسبی در سیاستگذاری‏های کلان ملی برخوردار نبوده و این صنعت با چالش‏های زیادی در زمینه برنامه ریزی، مدیریت، کیفیت خدمات ارائه شده، هزینه سفر و گردشگری، توسعه مسافرت‏های گروهی و همچنین تبلیغات و اطلاع رسانی روبه رو است. استفاده از توانمندی‏های بخش خصوصی و تسهیل فرایند حضور بخش خصوصی در این صنعت و همچنین برنامه ریزی برای توسعه اکوتوریسم و استفاده فرصت‏های بالقوه گردشگری سلامت و رفع موانع موجود مخصوصاً تغییر در دیدگاه مدیران نسبت به جایگاه گردشگری در اقتصاد می تواند زمینه توسعه این صنعت را در بلندمدت فراهم نماید.

منبع: سایت گردشگران